Prof. dr. Bonke

Grensoverschrijdend gedrag in de context van wetgeving, moraal en betamelijkheid

prof. dr. Benno Bonke
Afdeling Medische Psychologie
Erasmus MC Rotterdam

Wanneer passeren gedragingen van betrokkenen in het zorgproces de grens van betamelijkheid? Evidente overschrijdingen zullen nauwelijks discussie oproepen als het gaat om schuldvraag en consequenties: zorgverleners die geld ontvreemden van hun patiënten, met een alcoholkegel staan te opereren, ongepaste intieme details vragen over het liefdesleven van een zorgvrager, of nimmer uitgevoerde verrichtingen bij de zorgverzekeraar declareren, zullen op weinig clementie kunnen rekenen. Anderzijds bestaan er gedragingen waarbij de vraag of deze ‘over de grens gaan’ wordt gekleurd door de persoonlijke moraal van de beoordelaar. In het bijzijn van zorgvragers vloekende verpleegkundigen, studenten geneeskunde die met zichtbare gelaatspiercings patiënten tegemoettreden of psychiaters die een avondje uitgaan met hun patiënten doen wellicht wenkbrauwen fronsen. Dan is er ook nog de zorgvrager. Wat past wel en niet bij die rol? De arts om de hals vliegen ten teken van waardering voor de behandeling? De zorgverlener bestoken met opmerkingen over diens fysieke eigenschappen? De thuiszorg-medewerkster vragen seksuele handelingen te verrichten?

Protagonisten in dit potentiële mijnenveld zijn wellicht ook andere betrokkenen zoals ziektekostenverzekeraars (bemoeizucht?), directies van zorginstellingen (inmenging in autonomie van de zorgverlener?), collega’s (vriendjespolitiek, harassment?) en supervisoren (paternalisme, discriminatie?).

Verschillende perspectieven zullen de revue passeren, waarbij gebruik zal worden gemaakt van reële en denkbeeldige casus uit de medische praktijk.